Boek in de kijker | Brain Over Binge

Brain Over Binge: Why I Was Bulimic, Why Conventional Therapy Didn’t Work, and How I Recovered for Good — Kathryn Hansen

Binge eating en boulimie zijn complex.
Werken rond eetbuien is geen lineair proces en er bestaat geen magische formule die voor iedereen werkt. Toch worden boeken zoals Brain Over Binge vaak gelezen door mensen die wanhopig op zoek zijn naar antwoorden – en het boek biedt zeker herkenning. Maar lees het met nuance.

Wat staat er in Brain Over Binge?

In Brain Over Binge deelt Kathryn Hansen haar persoonlijke verhaal: hoe zij jarenlang worstelde met bulimia nervosa en hoe zij zichzelf ervan wist los te maken. In tegenstelling tot traditionele therapieën waarin vaak de nadruk ligt op het onderzoeken van emotionele oorzaken, richt Hansen zich op het herkennen en doorbreken van de automatisme van binge urges op basis van breinprincipes.

De kernboodschap

• Eetbuien ontstaan niet door een gebrek aan wilskracht, maar door patronen en impulsen uit het op automatische piloot werkende deel van het brein.
• Door deze urges als losse, voorbijgaande signalen te zien kunnen mensen leren er niet op te reageren.
• Je leert dat je urges niet bent, ze komen voort uit het ‘automatische brein’, niet uit wie jij diep vanbinnen bent. (Waardenwerk is hier enorm belangrijk, iets waar we in de Strak Plan- praktijk goed mee aan de slag gaan.)

Hansen presenteert dit als een soort “brein-gebaseerde oplossing” die je helpt te stoppen met doen wat het automatische deel van je brein wil, en in plaats daarvan je hogere denkvermogen te gebruiken.

Waarom dit anders is dan traditionele therapieën

Veel traditionele benaderingen (zoals cognitieve gedragstherapie en mindful-based approaches) gaan uit van het idee dat binge eating vaak te maken heeft met:

• Emotionele coping
• Diepe overtuigingen over jezelf
• Verloren gevoel van controle
• Gedragsmatige triggers en leerprocessen

Wat Hansen doet, is die onderliggende emoties en diepere oorzaken bewust minder centraal stellen.
Zij focust op de urge zelf – het moment van de drang – en leert je die te herkennen als iets dat je kunt negeren of afwijzen.

Dat klinkt simpel, maar dat betekent níet dat het simpel is voor iedereen.
En het is ook niet bewezen dat deze methode op zichzelf werkt als universele oplossing.

Een belangrijk inspiratiepunt voor Hansen’s aanpak komt voort uit ideeën die lijken op die van Rational Recovery – een cognitieve, zelfgestuurde aanpak die oorspronkelijk ontwikkeld is om verslavingen (zoals alcohol of drugs) te begrijpen en te overwinnen.

In Rational Recovery ligt de focus op:
✔️ Het herkennen van de “addictive voice” (het impulsieve deel dat je binge urges geeft)
✔️ Het zien van die stem als iets van buiten jezelf, iets dat je kunt scheiden van jouw rationele beslissingen
✔️ Permanenta abstinentie op basis van zelfcontrole en rationaliteit in plaats van een ziekte‑of groepsmodel zoals bij 12‑stappenprogramma’s (zoals AA).

Deze filosofie vertoont duidelijk parallellen met wat Hansen beschrijft:
➡️ Het “lower brain” stemmetje (of in Rational Recovery termen: de “beast” of “addictive voice”) kan je leren negeren zodra je het herkent als geen deel van je rationele zelf. Hoe we hier praktisch mee aan de slag gaan binnen Strak Plan, begint al in de eerste 5 min van jouw intakegesprek. We vragen jou namelijk om die stem een naam te geven.

Wat werkt wél in dit boek?

Herkenning en hoop
Veel lezers ervaren Brain Over Binge als bevrijdend omdat het raamwerk wegneemt dat je emotionele problemen of trauma per se de oorzaak moeten zijn van binge eating. Soms kan dát perspectief alleen al ruimte geven om anders over je relatie met eten te denken.

Focus op het mechanisme van urges
Het boek helpt je binge urges te zien als impulsen die je kunt leren observeren en niet gehoorzamen.
Dat is een psychologisch bruikbare techniek – zelfs als die al bekend is binnen andere therapieën zoals ACT of DBT.

Geen dieet, maar patroonherstel
Hansen moedigt aan om voldoende, regelmatige voeding te eten als basis, en niet te restrictief te zijn – een principe dat wél consistent is met evidence‑based eetstoorniszorg.

Waar moet je kritisch op zijn?

Oversimplificatie
Het boek kan leeg en te simplistisch aanvoelen voor mensen met complexe emotionele triggers, trauma, co‑morbiditeit of diepgewortelde copingpatronen.

Minimale aandacht voor emoties en coping
Emotionele oorzaken en copingvaardigheden worden vaak niet diepgaand aangepakt – terwijl die juist voor veel mensen wél belangrijk zijn.

Risico op schaamte als het niet werkt
Als iemand Brain Over Binge leest en het lukt niet om binge eating te stoppen, kan de boodschap dat het “zo eenvoudig zou moeten zijn” leiden tot extra schaamte of zelfkritiek.

Wetenschappelijke basis is beperkt
Hansen’s methode is gebaseerd op haar eigen ervaring en interpretatie van breinprincipes, niet op klinische trials of gecontroleerde onderzoeken rond binge eating.

Wat betekent dit voor jouw traject bij Strak Plan?

Bij Strak Plan geloven we dat binge eating niet één universele oorzaak heeft en dat er geen quick fix is.
Wat voor Hansen werkte, hoeft niet voor iedereen het hele verhaal te zijn.
Brain Over Binge kan absoluut waardevol zijn als inspiratie, herkenning, en onderdeel van jouw herstelreis – maar wél in combinatie met:

✔️ Evidence‑based therapeutische principes
✔️ Ondersteuning bij emoties, overtuigingen en copingvaardigheden
✔️ Een plan dat gericht is op het individu, niet iedereen krijgt dezelfde aanpak

Conclusie

Brain Over Binge is een interessant en inspirerend perspectief met gebruikswaarde voor veel mensen die worstelen met binge urges. Het leert je om je urges te observeren in plaats van er automatisch op te reageren – en dat is een krachtige vaardigheid. Maar:
➡️ Het is geen vervanging voor professionele begeleiding of een volledig herstelplan.

Wil je écht aan de slag met binge eating, met een plan dat werkt op jouw unieke triggers, patronen en gedrag? Dan helpt een combinatie van breinprincipes én evidence‑based ondersteuning – precies wat we doen in onze trajecten bij Strak Plan.

👉 Boek jouw afspraak in via www.strak‑plan.be of mail naar leen@strak‑plan.be 🌱

Door Leen Seminck | Oprichter en CEO Strak Plan & Penstripe

Volg ons op Instagram & Facebook

Dagelijkse inspiratie, tips en recepten | Instagram & Facebook.