De zomervakantie wordt vaak gezien als een periode om tot rust te komen.
Geen school, minder verplichtingen en eindelijk tijd om leuke dingen te doen.
Toch ervaren veel jongeren met een eetstoornis het net anders.
Niet omdat een eetstoornis alleen in de zomer bestaat – die is er het hele jaar door – maar omdat de vakantie heel wat situaties met zich meebrengt waarin de stem van de eetstoornis nog luider klinkt.
Bij Strak Plan merken we elk jaar opnieuw dat jongeren tijdens de zomer vaker vastlopen.
Niet omdat ze minder gemotiveerd zijn om te herstellen, maar omdat de eetstoornis op heel wat momenten opnieuw de controle probeert over te nemen.
De zomer brengt uitdagingen die je niet zomaar kan vermijden
Een dagje naar het strand, een barbecue met vrienden, een ijsje tijdens een wandeling of een restaurantbezoek op vakantie. Voor de meeste mensen zijn het gewone zomermomenten, maar voor iemand met een eetstoornis kunnen ze voor enorm veel spanning zorgen.
Ook het lichaamsbeeld krijgt tijdens de zomer vaak meer aandacht.
Zwemkledij, lrokjes, kleedjes, shorts en vakantiefoto’s maken dat jongeren zich nog bewuster worden van hun lichaam. De kritische stem wordt luider en de neiging om zichzelf te vergelijken met anderen neemt toe.
Daarbovenop valt de vaste structuur van het schooljaar weg. Minder routine betekent voor veel jongeren ook meer tijd om te piekeren.
Gedachten over eten, gewicht en controle krijgen simpelweg meer ruimte.
Een eetstoornis gaat niet alleen over wat je eet
Wanneer mensen aan een eetstoornis denken, denken ze vaak aan eten. Maar eten is meestal slechts het zichtbare stukje van het verhaal.
Een eetstoornis kan ook een manier zijn om met moeilijke gevoelens om te gaan, controle te ervaren of houvast te vinden wanneer het leven overweldigend voelt.
Daarom is herstel zoveel meer dan opnieuw ‘normaal leren eten’.
De echte uitdaging zit vaak ergens anders.
- Durf je een spontane uitnodiging aan te nemen?
- Kan je aanwezig zijn tijdens een barbecue zonder de hele tijd met eten bezig te zijn?
- Lukt het om van een uitstap te genieten zonder voortdurend bezig te zijn met hoe je lichaam eruitziet?
Dat zijn de momenten waarop herstel écht zichtbaar wordt.
Een ijsje eten betekent niet automatisch dat de eetstoornis minder sterk wordt
Soms vertellen jongeren trots dat ze eindelijk een pizza, frietje of ijsje gegeten hebben. En terecht, want dat vraagt moed. Toch kijken we tijdens een begeleiding altijd een stap verder.
Wat gebeurde er daarna?
Heb je o(n)bewust minder gegeten omdat je wist dat je later een ijsje zou nemen?
Werd de avondmaaltijd kleiner?
Kreeg je de drang om extra te bewegen of bleef je de rest van de dag piekeren over wat je gegeten had?
Dan heeft de eetstoornis eigenlijk gewoon van strategie gewisseld.
Een herstelkeuze stopt niet op het moment dat je iets uitdagends eet. Ze is pas écht een herstelkeuze wanneer je ook de compensatie durft los te laten. Net daar zit vaak de grootste overwinning.
Zonder eetstoornis: wie ben jij?
Misschien wel één van de moeilijkste vragen tijdens herstel.
Want hoe langer een eetstoornis aanwezig is, hoe meer ze een deel van je leven wordt.
Ze bepaalt wat je eet, waar je naartoe gaat, hoeveel ruimte je inneemt en soms zelfs hoe je jezelf ziet.
Wanneer die eetstoornis stilaan minder plaats krijgt, ontstaat er ruimte om opnieuw te ontdekken wie jij bent.
- Waar krijg jij energie van?
- Waar wil jij je aandacht aan geven?
- Welke herinneringen wil je maken tijdens deze zomer?
Herstel draait uiteindelijk niet alleen om minder bezig zijn met eten. Het draait om opnieuw een leven opbouwen waarin jij aan het stuur zit, en niet de eetstoornis.
Waarom begeleiding tijdens de zomervakantie net zo waardevol is
Sommige ouders twijfelen of het zinvol is om tijdens de zomervakantie begeleiding op te starten.
Onze ervaring zegt volmondig: ja.
Net omdat de vakantie zoveel uitdagende situaties met zich meebrengt, biedt ze ook heel wat kansen om samen stil te staan bij wat er gebeurt.
Niet om alles perfect te doen, maar om te leren herkennen wanneer de eetstoornis het overneemt en hoe je stap voor stap opnieuw keuzes kan maken die passen bij het leven dat jij wil leiden.
Je hoeft die zoektocht bovendien niet alleen aan te gaan. Bij Strak Plan begeleidt diëtiste Fara jongeren tot 23 jaar met een eetstoornis. (Link naar de agenda voor een afspraak)
Samen kijken we verder dan voeding alleen. We helpen je begrijpen welke rol de eetstoornis speelt, hoe je de controle stap voor stap terug kan nemen en hoe je opnieuw ruimte maakt voor jezelf.
De eetstoornis hoeft deze zomer niet alle mooie momenten te bepalen.
Hoe vroeger je ondersteuning krijgt, hoe meer kansen je jezelf geeft om met vertrouwen aan het nieuwe school- of academiejaar te beginnen.
Door Leen Seminck | Oprichter en CEO Strak Plan & Penstripe


